DTP davası AK Parti davası kadar heyecan yaratmıyor, demokratlardan beklenen oranda güçlü ses gelmiyor. Oysa bu süreç Kürt sorununun çözümüne katkı sağlayacak bir imkána dönüştürülebilir. Kapatılması ise Kürt sorununu derinleştirir.

MUSTAFA ACAR*

DTP’yi kapatma davasında hareketli günler yaşanıyor. DTP yetkililerinin AYM’de sözlü savunmaları alındı, süreç karar aşamasına doğru ilerliyor. Ama kamuoyunda DTP davası ne hikmetse AKP kapatma davası kadar heyecan yaratmıyor, ses getirmiyor; demokrat aydınlardan kapatmaya karşı beklenen oranda sağlam bir duruş gelmiyor. AYM yargıçları ne kadar dikkate alırlar bilinmez, ama bu vesileyle parti kapatmanın Kürt sorununu çözmeye katkısı olup olmayacağı ve sorunun çözümünün nerelerde aranması gerektiğiyle ilgili kısa bir değerlendirme yapmakta yarar var.

Altı çizilmesi gereken nokta, demokratik hak ve özgürlük taleplerinin, insan hakları ve hukukun üstünlüğü söyleminin giderek yükseldiği ve adeta ‘zamanın ruhu’na sindiği bir çağda hálá parti kapatarak sorunlarına çözüm aramanın bir ülkeyi ve onun yargı sistemini tarihin dışına düşürüp anakronik hale getireceğidir. Gerek dünyada, gerekse Türkiye’de yaşanan bunca deneyim, siyasi, iktisadi ve kültürel sorunların askeri ve polisiye tedbirlerle çözülemeyeceğine; sorunun kaynağına inmek yerine onu yok saymaya, görmezden gelme veya zora başvurarak çözmeyi denemenin sorunu daha da katmerleştirmekten başka bir işe yaramayacağına işaret etmektedir.

Bu bağlamda DTP’yi kapatmak Kürt sorununu çözmeyecek, sadece temsilcilerini militanlaşmaya ve yeraltına inmeye sevkedecek, bu arada bu meselenin çözülmeden kalmasından, böylece Türkiye’nin sürekli gergin ve istikrarsız olmasından güç devşiren iktidar odaklarının, onlarla son tahlilde menfaatleri uyuşan ve Türkiye’nin istikrarsız ve yoksul bir 3. dünya ülkesi olarak kalmasını isteyen büyük güçlerin ekmeğine yağ sürecektir.

Terör bir sonuçtur

İkinci önemli nokta, Kürt sorununun terör sorununa indirgenemeyeceğidir. Birileri bunu sık sık yapmakta, Kürt sorununun terör sorunundan ibaret olduğunu telkin etmektedir. Böylece, teröristle masaya oturulamayacağı için, meselenin siyasi, iktisadi ve kültürel boyutları gözardı edilmekte, ortada sadece askeri çözüm kalmaktadır. Bundan da terör ortamında Güneydoğu ve Doğu Anadolu bölgesinde doğup bugün devasa boyutlara erişen silah ve uyuşturucu ticaretinden nemalananlar, bölgedeki anormal durumdan iktidar devşirenler, hesapları denetlenemeyenler ve icraatlarından hesap vermeyenler yararlanmaktadır. Sorun gerçekten çözülmek isteniyorsa terörün sadece sonuçlarından biri olduğu, çok boyutlu Kürt sorununun nedenlerine inmek, sinek avlamak (terörist öldürmek) yerine bataklığı kurutmayı (terörün nedenlerini yok etmeyi) önceleyen politikalara sarılmak gerekmektedir.

PKK terörünün üzerine yaslandığı Kürt sorununun nedenlerine bakıldığında ilk akla gelenler şöyle sıralanabilir: Etnik temelli ulus devlet anlayışının Kürtlerde yarattığı aldatılmışlık ve dışlanmışlık duygusu; ‘Kürt yoktur, dağ Türkü vardır’ türünden absürd hikayelerle, dağ-ova-köy ve insan isimlerini değiştirmeyi içeren asimilasyon ve anadili yasaklayan kültürel inkár politikaları; en insanlıkdışı uç noktasına 12 Eylül darbesi ertesinde Diyarbakır askeri cezaevinde ulaşan işkence, dışkı yedirme, eziyet, dayak ve hakaret politikaları; demokratikleşme ve sivilleşmenin ima ettiği siyasal açılımlardan kaçınma ve askeri çözümde ısrar politikaları ve nihayet, Ortadoğu bölgesinde güçlü ve bağımsız bir Türkiye görmeye tahammülü olmayan, bu nedenle de söz konusu yarayı kaşıyan, teröristlere kucak açan ve terörü Türkiye’ye karşı bir koz olarak kullanmak isteyen dış güçlerin varlığı.

Asimilasyon çözüm değil

Nedenleri ortaya koyunca, çözümlerin de nerede aranması gerektiği net bir şekilde ortaya çıkmaktadır.

Sorun, nedenlerin ortadan kaldırılmasıyla ancak kalıcı bir çözüme kavuşturulabilir. Bu bağlamda yapılması gerekenler şöylece sıralanabilir:

1. Etnik temelli ve dışlayıcı ulus-devlet anlayışı terk edilmeli, vatandaş temelli ve kucaklayıcı bir devlet anlayışı benimsenmelidir.

2. Bugüne kadar Kürt halkına reva görülen sürgünler, yasaklar ve işkencelerin yanlışlığı kabul edilmeli ve kendilerinden özür dilenmelidir.

3. Anadilde öğrenim ve yayın başta olmak üzere, Kürtlerin kendilerini rahatça ifade edebilecekleri bir ortam yaratılmalıdır.

Siyaset değil asker mi?

4. Ergenekon davası kapsamında teröristlerle bazı asker-sivil yetkililerin irtibatı iyi araştırılmalı, terörist liderin dış dünyadan soyutlanmış askeri bir cezaevinden örgütü nasıl yönetebildiği günışığına çıkarılmalı ve derhal önlenmelidir.

5. Dağdan inecek gençlerin sorunsuz biçimde topluma adapte olabileceği uygun formüller bulunarak, PKK terörünün insan kaynağı kurutulmalıdır.

6. GAP projesi ve bunu tamamlayıcı açılımlarla bölgede gelir ve istihdam imkánları artırılmalıdır.

Son olarak bir kez daha vurgulanmalıdır ki, DTP’yi kapatmak, milletvekillerine siyaset yasağı getirmek, Kürt sorununda sosyal ve kültürel boyutu görmezden gelmek ve sorunla uğraşmayı askere havale etmek sorunu çözmeyecektir; Türkiye’nin bölgede itibarının hızla yükseldiği bir dönemde artık demokratik açıdan cesur ve kararlı açılımlar yapmanın zamanıdır.

ma@mustafaacar.com


*Doç. Dr. Kırıkkale Üniversitesi Öğretim Üyesi